Author: Patcharee Wechagarn

การตรวจสอบลิขสิทธิ์ของภาพจากอินเตอร์เน็ต

ก่อนที่จะใช้รูปภาพที่ค้นได้จากอินเตอร์เน็ต ผู้ใช้จะต้องระลึกไว้ก่อนเลยว่า ทุกภาพที่ค้นได้นั้นมีลิขสิทธิ์ ไม่ว่าจะสังเกตเห็นว่ามีการกระทำอย่างใดอย่างหนึ่งของผู้สร้างสรรค์เพื่อประกาศความเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์หรือไม่ก็ตาม เช่น การลงลายน้ำ, การใช้สัญญาอนุญาต Creative Commons เป็นต้น แม้กระทั่ง การค้นด้วย Google Images ก็ต้องใช้ tools ในการคัดเลือกภาพให้ (ปัจจุบัน Google Images มีการกำหนด Usage Right แยกเป็น การกำหนดลิขสิทธิ์แบบ Creative Commons ที่ส่วนใหญ่จะให้ใช้ได้ฟรี แต่มีข้อจำกัด หรือข้อตกลงในการใช้สิทธิบางประการ และสิทธิแบบเชิงพาณิชย์ (Commercial & other licenses) เมื่อค้นหารูปภาพด้วย Google Images ด้วยสิทธิแบบ Creative Commons เราสามารถตรวจสอบสิทธิ์ในการใช้งานของแต่ละภาพได้โดยคลิกดูที่ Licensable ของแต่ละภาพ

Read More

London Bridge is falling down

เมื่อตอนช่วงลูกเรียนมัธยม ดิฉันมีวิธีฝึกภาษาอังกฤษของลูกอีกแบบหนึ่ง คือการให้ฟังเพลงภาษาอังกฤษ แล้วเขียนเนื้อเพลงออกมาให้ได้ โดยหักคะแนนออกตามจุดที่ผิด เป็นการฝึกการฟัง ฝึกคำศัพท์ และการสร้างประโยค เพื่อใช้ในการพูดและเขียน เพลงที่ดิฉันให้ลูกฝึกฟัง เช่น 500 Miles away from home, Sunshine on my shoulders, Time in a bottle, Imagine เป็นต้น ถ้าคำใด หรือประโยคใดที่เขียนไม่ได้ หรือผิด ก็จะให้เปิด YouTube ดู Lyric ของเพลงนั้น ฟังใหม่จะได้จับสำเนียงหรือ pronunciation ได้

Read More

คนสำคัญวันละคน

ใน 1 ปีจะมีจำนวนวัน 365 หรือ 366 วัน เราเคยพบข้อมูล หรือหนังสือเกี่ยวกับวันนี้ในอดีต ที่เป็นการบันทึกประวัติศาสตร์ว่า ในแต่ละวันในอดีตมีอะไรเกิดขึ้นบ้าง  แต่เราไม่ค่อยจะได้นับหรอกว่า วันที่ที่เรากำลังอยู่นี้ เป็นวันลำดับที่เท่าไหร่ของปี ดิฉันเคยซื้อหนังสือเรื่อง คนสำคัญวันละคนให้ลูก และได้บันทึกไว้ที่หน้าปกว่า ซื้อเมื่อวันที่ 16 มกราคม 2557 ดิฉันเคยหยิบมาอ่าน แต่เป็นการเจาะอ่านเฉพาะบุคคลที่อยากรู้ ไม่ได้อ่านทีละวัน พอดูเข้าจริง ๆ แล้ว เป็นการรวบรวมที่น่าทึ่งมาก เพราะสรรหาบุคคลในประวัติศาสตร์โลกทั่วโลกมาได้ถึง 365 คน และเพราะเป็นหนังสือรวมชีวประวัติของผู้คนที่มีลักษณะที่แตกต่างกัน แบ่งออกเป็น กลุ่มผู้นำ ปรัชญาเมธี ผู้สร้างสรรค์สิ่งใหม่ วายร้าย นักประพันธ์และศิลปิน กบฏและนักปฏิรูป และศาสดาของศาสนาต่าง ๆ  ทำให้อ่านไปได้แบบไม่ราบเรียบ ขอยกตัวอย่างบุคคลสำคัญสัก 3 คน คือ

Read More

จะขอยืม ebook จากฐานข้อมูลของ Ebsco ได้อย่างไร

การอ่าน ebook แบบออฟไลน์ คืออย่างไร?

ebook ที่กล่าวถึงนี้คือ ebook ที่อยู่ในฐานข้อมูลออนไลน์และสามารถสืบค้นได้ด้วยเครื่องมือ One Search  หรือ Ebsco Discovery Service ของ Ebsco ที่มี ebook ทุกสาขาวิชา มากกว่าหนึ่งแสนเล่ม เป็น ebook ที่สามารถเปิดอ่านฉบับเต็มได้ ซึ่งตามปกติ ebook ที่อยู่ในฐานข้อมูลออนไลน์ของต่างประเทศนั้น เมื่อเปิดอ่านจะต้องอ่านในขณะที่เชื่อมต่อกับเครือข่ายคอมพิวเตอร์ของมหาวิทยาลัย แต่สำหรับ ebook ของ ebsco นี้นอกจากจะเปิดอ่านได้ทั้งเล่มแบบออนไลน์แล้ว ยังเปิดอ่านแบบออฟไลน์ได้ด้วย..เพราะผู้ค้นสามารถ download ebook ฉบับเต็ม หรือทำการยืม ebook ออกจากระบบได้ สามารถกำหนดวันยืมได้ 1-7 วัน  และสามารถเปิดอ่านได้โดยไม่ต้องใช้เครือข่ายคอมพิวเตอร์ของมหาวิทยาลัย ซึ่งมีวิธีการ download และเปิดอ่าน ebook ดังนี้

Read More

Topic pages คืออะไร

ในการอ่านบทความวิจัย เราอาจพบคำศัพท์หรือคำสำคัญ ที่ไม่คุ้นเคยหรือต้องการคำอธิบายเพิ่มเติม และถ้าต้องไปค้นหาข้อมูลอ่าน อาจทำให้การอ่านบทความไม่ต่อเนื่อง ถ้าจะเปรียบกับการอ่านเอกสารทั่วไปที่ไม่ได้อยู่ในระบบออนไลน์ก็เปรียบได้กับการทำเชิงอรรถขยายความ ที่มีเลขลำดับกำกับคำศัพท์หรือประโยคที่ผู้เขียนต้องการอธิบายเพิ่ม แล้วไปอธิบายในส่วนท้ายของหน้ากระดาษนั้น โดยไม่ขัดจังหวะกับเนื้อหาในบทความ

ฐานข้อมูล ScienceDirect ได้มีการเพิ่มอรรถประโยชน์ให้กับผู้อ่านบทความวิจัย โดยมีการทำ hyperlink เชื่อมโยงคำศัพท์หรือคำสำคัญในเนื้อหาของ fulltext ในฐานข้อมูล ScienceDirect (ScienceDirect Topics) ไปยังแหล่งทรัพยากรอื่น ๆ ที่อธิบายความหมาย หรือให้ข้อมูลเพิ่มเติม

Read More

การหารายชื่อวารสารตามค่า Quartile ในฐานข้อมูล Scopus

ได้รับคำบอกเล่าจากนักศึกษาปริญญาเอกคนหนึ่ง บอกว่า ตั้งเป้าหมายไว้ว่าจะต้องเขียนผลงานวิจัยไปตีพิมพ์ใน Scopus ให้ได้สักเรื่องหนึ่ง จึงได้บอกไปว่า ห้องสมุดสามารถ list รายชื่อวารสารที่อยู่ในฐานข้อมูล Scopus ให้นักศึกษาได้ โดยสามารถเลือกสาขาวิชา เลือกระดับ Quartile ที่ต้องการได้ จากฐานข้อมูล Scopus

วันนี้จึงจะอธิบายวิธีการหาข้อมูลให้น้อง ๆ บรรณารักษ์ที่อาจมีโอกาสที่จะตอบคำถามนี้ให้กับผู้ใข้บริการ มีขั้นตอนดังนี้

  1. เข้าใช้ฐานข้อมูล Scopus (www.scopus.com) หรือเข้าใช้จากนอกเครือข่ายมหาวิทยาลัยผ่าน OpenAthens โดยคลิกที่ คำว่า “ใช้ผ่าน OpenAthens” ที่รายชื่อฐานข้อมูลออนไลน์ที่หน้าเว็บไซต์ของหอสมุดฯ
Read More

ค้นข้อมูลบนฐานข้อมูล Scopus แล้ว จะหา fulltext ได้อย่างไร

ฐานข้อมูล Scopus เป็นฐานข้อมูลประเภท Citation Database คือฐานข้อมูลที่ให้ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงและอ้างถึง รายละเอียดของข้อมูลที่สืบค้นได้ในฐานข้อมูล Scopus จะประกอบด้วย ชื่อผู้แต่ง ชื่อเรื่อง ชื่อแหล่งของข้อมูล เช่น ชื่อหนังสือ ชื่อวารสาร ชื่อการประชุม เป็นต้น รวมทั้งข้อมูลมาตรวัด (Metrics ) ต่าง ๆ ที่วัดทั้งในระดับผู้นิพนธ์ ระดับบทความ และระดับหน่วยงานต้นสังกัด

Read More

เทคโนโลยีแก้ปวดหลัง

เนื่องจากพักนี้อาการปวดหลังกลับมาเยี่ยม และเมื่อยังมีอาการพอที่จะช่วยเหลือตนเองได้ก็จะใช้ thermal pad ประคบ ร่วมกับเสื้อพยุงหลัง ลองหาข้อมูลเกี่ยวกับการบรรเทาอาการปวดหลังจากอินเทอร์เน็ต พบข้อมูลที่น่าสนใจอย่างหนึ่งคือ การใช้เทคโนโลยีเสมือนจริง ลดอาการปวดหลัง จากเว็บไซต์ VOA เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน 2564 ประกาศว่า ‘อย.สหรัฐฯอนุมัติการใช้ ‘เทคโนโลยีเสมือนจริง’ หรือ virtual reality เพื่อช่วยลดอาการปวดหลังส่วนล่าง เทคโนโลยีดังกล่าวช่วยลดภาวะอาการปวดหลังส่วนล่าง และผู้ป่วยสามารถใช้อุปกรณ์ดังกล่าวที่บ้านได้ อุปกรณ์ดังกล่าวเรียกว่า EaseVRX ประกอบด้วยอุปกรณ์สวมศีรษะ VR อุปกรณ์ควบคุม และเครื่องตรวจจับการหายใจ โดยใช้หลักการบำบัดความคิดและพฤติกรรม(Cognitive behavioral therapy-CBT) ที่เป็นการบำบัดด้วยความคิดและอารมณ์ของผู้ป่วยเอง ที่จะทำให้ผู้ป่วยเปลี่ยนความสนใจจากความเจ็บปวด ปรับการรับรู้การทำงานภายในร่างกาย  การใช้อุปกรณ์ จะต้องใช้ต่อเนื่อง 56 ครั้ง ครั้งละ 2-16 นาที  นาน 8 สัปดาห์ จากการทดสอบกับคนไข้ 179 ราย ที่คนไข้ครึ่งหนึ่งใช้ EaseVRx อีกครึ่งหนึ่งใช้ VR 2 มิติที่ไม่ได้ใช้วิธีบำบัดความคิดและพฤติกรรม กลุ่มที่ใช้ EaseVRx  ประมาณ 65% ความปวดลดลงมากกว่า 30% และดีขึ้นได้นานถึง 3 เดือน ส่วนอีกกลุ่มหนึ่งจำนวน พบว่า 41% ก็รู้สึกปวดลดลง 30% เช่นกันแต่ระยะเวลาไม่ได้นานแบบกลุ่มที่ใช้อุปกรณ์  EaseVRX เป็นผลิตภัณฑ์ของ AppliedVR คาดว่าจะออกจำหน่ายได้ในปี 2023 และอาจมีการนำไปใช้ลดอาการปวดระหว่างการคลอดบุตรด้วย

Read More

Pad Thai

ผัดไทย เป็นอาหารจานเดียวที่ได้รับความนิยมทั่วโลก ตามปกติคำว่า ผัดไทย หรือ Pad thaliเ ป็นคำศัพท์เฉพาะ  เมื่อเขียนอยู่ในประโยคภาษาอังกฤษ ต้องใช้อักษรตัวพิมพ์ใหญ่ที่ตัว P และ T  แต่เมื่อมีการใช้คำนี้แพร่หลาย เป็นที่ยอมรับกันทั่วโลก จึงได้รับการบรรจุเป็นคำศํพท์สากลในหมวดอาหาร ทั้งใน Oxford learner’s dictionary ให้เป็นคำนามประเภทนับได้และนับไม่ได้ ส่วนใน Cambridge Dictionary ให้เป็นคำนามประเภทนับไม่ได้ ไม่มีรูปแบบที่เป็นพหูพจน์  ดังนั้น ตอนนี้เวลาที่เราจะเขียนถึงผัดไทยในประโยคภาษาอังกฤษก็สามารถเขียนเป็น common name เหมือนกับ pizza ได้เลย ไม่ต้องใช้อักษรพิมพ์ใหญ่ที่ตัว P และ T แล้ว และพิมพ์แยกเป็น 2 คำ

Read More

บทความวิจัยมีผู้นิพนธ์หลายคนจะติดต่อใครดี

เคยสังเกตหรือไม่ว่า บทความวิจัย หรือ research article เรื่องหนึ่งหนึ่งมักจะมีผู้นิพนธ์ (Authors) หลายคน มาจากหลายสถาบัน/หน่วยงาน บางครั้งผู้อ่านอาจต้องการติดต่อกับผู้นิพนธ์เพื่อสอบถามข้อมูล หรือเพื่อประสานงานต่าง ๆ แล้วผู้อ่านจะเลือกติดต่อกับผู้นิพนธ์คนไหนดี

ผู้นิพนธ์บทความวิจัยนั้น จะมีการจำแนกตำแหน่งกันไปตามลักษณะการมีส่วนร่วมในผลงาน หรือ ความเป็นผู้นิพนธ์ (Authorship)  ซึ่งหมายถึงผู้มีส่วนร่วมในเชิงปัญญา ตามเอกสารแนบท้ายประกาศ ก.พ.อ. เรื่อง หลักเกณฑ์และวิธีการพิจารณาแต่งตั้งบุคคลให้ดำรงตำแหน่งผู้ช่วยศาสตราจจารย์ รองศาสตราจารย์ และศาสตราจารย์ พ.ศ. 2563 ข้อ 3 ลักษณะการมีส่วนร่วมในผลงานทางวิชาการ หน้า 41 จำแนกตำแหน่งของผู้นิพนธ์ไว้ว่า

Read More